Wacław Makarczyk (ur. 19 stycznia 1928 w Warszawie, zm. 23 czerwca 1986) – dr hab., socjolog, długoletni pracownik naukowy Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. Uczeń profesorów Stanisława Ossowskiego i Jana Szczepańskiego.

Życiorys II Rzeczpospolita Był synem Kazimierza Makarczyka i Anieli z Lubicz-Lipskich. Od 1935 roku uczęszczał do prywatnej szkoły im. Ziemi Mazowieckiej, której większość uczniów w czasie wojny, a część także po wojnie (w tym Jan Rodowicz, późniejszy „Anoda”), uczestniczyła w konspiracji. Jednym z jego nauczycieli był Jerzy Kierst.

II wojna światowa W czasie wojny należał od 1942 roku do – niezależnej zarówno od Szarych Szeregów, jak i od Hufców Polskich, a związanej wojskowo z Armią Krajową – 21. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. gen. I. Prądzyńskiego. W 1943 roku ukończył kurs zastępowych zwany Szkołą Rycerską. Jako zastępowy-przyboczny brał udział w „małym sabotażu”, zajmował się rekrutacją do konspiracyjnego harcerstwa i szkoleniem w posługiwaniu się bronią.