– forma medytacji podstawowa w buddyzmie zen, wykonywana na siedząco, z nogami skrzyżowanymi. Głównym elementem zazen jest siedzenie w poprawnej pozycji, oddychanie i brak przywiązania do myślenia.

Cel zazen Celem zazen jest „oświecenie i uwolnienie się od cierpienia” oraz „wyzwolenie się od próżności i chęci zysku”. Praktycznie celem jest osiągnięcie stanu długotrwałego skupienia, podczas którego nie myśli się o czymkolwiek. Ważne jest utrzymanie poprawnej pozycji oraz oddychania.

Praktyka medytacji prowadzi do rozwinięcia koncentracji, siły samadhi (jap. jōriki, chiń. dingli, 定力). Rozwinięcie siły samadhi jest jednym z najważniejszych elementów treningu, gdyż według wierzeń buddyjskich umożliwia pełną realizację, przekroczenie świata doczesnego i duchowego.

Pozycje thumb|700px|Grupa siedmiu osób praktykująca zazen siedząc w pozycji birmańskiej|center Przy wykonywaniu zazen można przyjmować następujące pozycje: kekkafuza (jap. 結跏趺坐) – pełny lotos hankafuza (jap. 半跏趺坐) – półlotos pozycja birmańska / agura (jap. 胡坐) seiza (jap. 正坐) – właściwy sposób siedzenia (na piętach) Praktyka siedząca dłuższa niż kilkadziesiąt minut jest trudna do utrzymania, należy zatem co jakiś czas przerywać ją kinhin – odmianą zazen praktykowaną podczas chodzenia.