Anatelizm – stanowisko teoretyczne zaproponowane przez Andrzeja L. Zachariasza w książce Poznanie teoretyczne. Jego konstytucja i status i rozwijane w dalszych jego pracach. Termin wywodzi się od greckich słów ανο (w górę) oraz τελος (cel) i jest zamiennie używany z określeniem "myślenie transgresywne" (od łac. transgressio – przekraczanie, przechodzenie, przejście).
Anatelizm jest taką odmianą sceptycyzmu (wątpi w doskonałość jakiegokolwiek wytworu ludzkiego) i filozofii kognitywnej (prawda jest jej centralną kategorią), która występuje przeciwko absolutyzacji jakiejkolwiek, historycznie ukształtowanej, postaci rozumu czy racjonalności. Błędu dotychczasowych filozofii racjonalistycznych anatelizm upatruje właśnie w uznaniu tego, co aktualne, za absolutne. W miejsce tego proponuje przekraczanie tego, co aktualnie uznawane jest za zadowalające wyjaśnianie rzeczywistości, zakładając, że możliwe są lepsze (w sensie bardziej pełne) ujęcia tej rzeczywistości.
W dziedzinie teorii poznania, a także filozofii kultury, anatelizm utożsamiany jest z relatyzmem, uznającym absolutność prawdy wyłącznie w ramach systemu w jakim została ona sformułowana.