Podstawę uzbrojenia ochronnego stanowiła tarcza. Była wykonana z drewna, obita skórą i zaopatrzona w okucia. Tarcza rycerza miała kształt trójkątny lub migdałowaty. Obok niej występowały w XII w. tarcze koliste, a w XIII - XIV w. czterokątne pawęże. Być może piechota stosowała tarcze koliste i owalne.

Hełmu używała wyłącznie rycerska jazda. W omawianym okresie hełm wykazywał ewolucję kształtu. Używano jednocześnie hełmów nowszych i starszych. Istniały obok siebie dwa typy hełmów: zamknięte i otwarte. Pierwszy to hełm garnczkowy, który zasłaniał całą głowę wraz z szyją. Miał on nieraz wypukłość w postaci pionowego grzebienia, przeznaczoną na ukrycie nosa, a zawsze poziome szpary wzrokowe i oddechowe. Na szczycie hełmu umieszczano pióropusz lub plastycznie wykonany herb. Stanowił on znak rozpoznawczy rycerza.

Hełmy otwarte nie zakrywały twarzy. Najczęściej spotykaną odmianą był hełm otwarty o formie półkolistej, ściśle przylegający do głowy i zakrywający uszy. Dół twarzy i szyja, a także kark osłonięte były przyczepionym do hełmu kołnierzem z plecionki kolczej. Innego rodzaju ochroną głowy był kaptur kolczy spadający na ramiona i osłaniający szyję, a przypominający kształtem kominiarkę zrobioną ze splecionych z sobą stalowych kółek.