Zasada działania Płytka wykonana jest z materiału, w którym prędkość rozchodzenia się fali (światła) zależy od kierunku polaryzacji światła (dwójłomność). Światło padając na płytkę, w której oś optyczna jest równoległa do powierzchni płytki, nie rozszczepia się (obie składowe poruszają się w tym samym kierunku), jednak składowe fali o różnych polaryzacjach poruszają się z różnymi prędkościami – czoło fali o szybkim kierunku polaryzacji (promień nadzwyczajny dla kryształów optycznie ujemnych, promień zwyczajny dla kryształów optycznie dodatnich) wyprzedza czoło fali o wolnym kierunku polaryzacji (promień nadzwyczajny dla kryształów optycznie dodatnich, promień zwyczajny dla kryształów optycznie ujemnych). Dlatego następuje przesunięcie polaryzacji jednej względem drugiej. Różnica dróg optycznych wynosi
gdzie: – grubość płytki, – dwójłomność (różnica współczynników załamania dla obu polaryzacji), – współczynnik załamania dla promienia nadzwyczajnego, – współczynnik załamania dla promienia zwyczajnego.
Jeżeli kąt między płaszczyzną polaryzacji światła a jednym z kierunków głównych kryształu płytki wynosi to po przejściu przez półfalówkę, płaszczyzna polaryzacji światła ulegnie skręceniu o kąt Aby otrzymać przesunięcie o pół długości fali należy odpowiednio dobrać grubość płytki, tak aby