W latach 1939–1945 w III Rzeszy funkcjonowało łącznie 80 fabryk materiałów wybuchowych (w tym 32 należące do DAG-Verwertchemie), 27 fabryk środków bojowych i 241 zakładów produkcji amunicji. Do 1939 roku zakłady lokalizowano wyłącznie na zachód od Odry, a po wybuchu wojny objęto planem rozbudowy również tereny wschodnie. W 1944 roku DAG produkował jedną czwartą ogólnej produkcji środków bojowych III Rzeszy. Do największych zakładów Dynamit AG pod względem produkcyjnym należały fabryki w Allendorfie pod Marburgiem, Hessisch Lichtenau pod Kassel, Krümmel oraz Clausthal-Zellerfeld, zaś areałowo – fabryki w Bydgoszczy i Krzystkowicach k. Nowogrodu Bobrzańskiego. Na obecnych ziemiach polskich oprócz fabryki w Bydgoszczy (10 tys. pracowników, 1000 obiektów) i Krzystkowicach (350 obiektów) znajdują się także pozostałości fabryki należącej do Deutsche Sprengchemie (2,5 tys. zatrudnionych) w Zasiekach nad Nysą ŁużyckąZasadniczo odmienny jest współczesny kontekst społeczny omawianych zabytków, szczególnie możliwość dostępu i zwiedzania przez osoby zainteresowane tą problematyką. Kompleksy poprodukcyjne w Nowogrodzie Bobrzańskim i Zasiekach są na tyle niebezpieczne, że spowodowały już śmierć przypadkowych turystów. Jedynie relikty bydgoskiej fabryki DAG umożliwiają częściowy dostęp do zwiedzania, m.in. w urządzonym w 2011 r.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — DAG Fabrik Bromberg · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.