Omyłka – nowela Bolesława PrusaPaja, Agnieszka. "Irracjonalność polskiej irredenty a terapia wspomnieniowa—" Omyłka" Bolesława Prusa." Napis 7 (2001): 475-482.Dąbrowska, Alicja. "Wokół wymiaru religijno-magicznego" Omyłki" Bolesława Prusa." (2009).. Opublikowana została po raz pierwszy na łamach czasopisma „Kraj” (14 grudnia 1884 – 4 stycznia 1885). Pierwsze wydanie książkowe ukazało się w 1888 r.
Fragment noweli przetłumaczono na j. angielski w 1947 jako „The Mistake” (tłumacz Irena Morska). Inne tłumaczenia m.in. j. czeski, francuski, niemiecki, rosyjski i serbski.
Treść Akcja toczy się w małym miasteczku w przededniu oraz w trakcie powstania styczniowego. Narrator opowiada o czasach swojego dzieciństwa, kiedy miał siedem lat i na opisywane wydarzenia patrzy raz okiem siedmiolatka, a raz człowieka dorosłego. Był to celowy zabieg autora, by ochronić swój utwór przed ingerencją cenzury carskiej.
Matka narratora, kobieta przedwcześnie owdowiała, samotnie wychowywała dwóch synów: narratora oraz jego starszego brata – Władka. Cieszyła się dużym autorytetem w miasteczku. Jej dom był miejscem spotkań miejscowej inteligencji, prowadzącej rozmowy polityczne.