Iosif Rodionowicz Apanasienko (; ur. we wsi Mitrofanowskoje (obecnie Apanasienkowskoje), w powiecie nowogrigorjewskim, w guberni stawropolskiej, zm. 5 sierpnia 1943 w Biełgorodzie) – generał armii Sił Zbrojnych ZSRR.
Życiorys Pochodził z rodziny ubogiego chłopa. W młodości pracował jako pastuch. W 1911 został powołany do rosyjskiej armii. Szkolenie odbywał w Chasawjurcie w Dagestanie. Uczestniczył w I wojnie światowej. Za zasługi został mianowany chorążym, a pod koniec wojny mianowany dowódcą kompanii karabinów maszynowych.
Pod koniec 1917 został przedstawicielem rady i komitetu wojskowo-robotniczego swojej rodzinnej wsi. W 1918 wstąpił do Armii Czerwonej i brał udział w wojnie domowej w Rosji, a następnie na froncie ukraińskim w wojnie polsko-sowieckiej jako dowódca 6 Dywizji 1 Armii Konnej Budionnego. Podczas tej wojny wykazywał się okrucieństwem, popełniając zbrodnie wojenne wobec polskich jeńców i pielęgniarek, czemu poświęcił dużo miejsca w swojej książce Armia Konna jej były żołnierz Isaak Babel. Dowodził m.in. w czasie bitwy pod Zadwórzem.