Kalandra czarna (Melanocorypha yeltoniensis) – gatunek ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae). W sezonie lęgowym występuje w południowo-zachodniej Rosji i Kazachstanie; skrajnie rzadko spotykany w Europie Środkowej. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia 240px|mały|lewo|Samica i samiec na XIX-wiecznym rysunku Długość ciała kalandry czarnej to 18–20 cm. Masa osobników płci męskiej wynosi 40–53 g, natomiast płci żeńskiej 37–48 g. Dymorfizm płciowy u tych ptaków jest dobrze widoczny. Osobniki męskie mają czarne upierzenie, jedynie na plecach występują bledsze pióra. Dziób jest żółtawy do czerwonawego. Samice kalandry w przeciwieństwie do samców mają ciemno nakrapiane upierzenie. Na spodzie jest bledsze, a nogi są czarne.
Występowanie Obszar występowania kalandry czarnej rozciąga się od dolnej Wołgi aż do Azji Środkowej. W Europie gniazduje tylko w południowo-zachodniej Rosji, ale bardzo nielicznie. Zimuje bardziej na południe po rejon Morza Czarnego, Kaukaz, północny Iran, Uzbekistan, Turkmenistan i południowy Kazachstan.
Do Polski zalatuje wyjątkowo, stwierdzono go tylko raz – w styczniu 1988 roku w Kosienicach koło Przemyśla.
Pożywienie Pożywienie kalandry czarnej w lecie składa się głównie z owadów.