Krytyczny racjonalizm – kierunek filozofii nauki zapoczątkowany przez Karla Poppera; definiowany co najmniej trojako: całość lub fragment poglądów Karla Poppera; całość lub fragment poglądów popperystów, czyli uczniów Poppera; świadome lub nie nawiązywanie w twórczości do poglądów Poppera lub jego uczniów. Zamiennie stosuje się termin „krytyczny racjonalizm” z terminem „popperyzm” i – mając na myśli wyłącznie przedsięwzięcia z dziedziny filozofii nauki (Poppera lub jego zwolenników) – z terminem „falsyfikacjonizm”.
Krytyczny racjonalizm określić można następująco. Krytycyzm (w nazwie tej nawiązuje Popper świadomie do filozofii krytycznej Kanta) sprowadza się do postawy głoszącej, że wszystko to, co w danym momencie uznaliśmy za dowiedzione, później może być podane w wątpliwość. Należy być krytycznym w stosunku do teorii, którymi zachwycamy się najbardziej. Racjonalizm, w tym konkretnym przypadku, to przekonanie, że wszelka wiedza (w tym wiedza naukowa) rozwijająca się zgodnie z regułami metodologicznymi jest ucieleśnieniem ludzkiej racjonalności, ale nie tylko. Falsyfikacjonizm jest to zbiór procedur metodologicznych, które, w opinii autorów tego stanowiska, chcący się przyczynić do rozwoju wiedzy naukowej badacz musi stosować.