Aranżacja szarości i czerni nr 1: matka artysty (ang. Arrangement in Grey and Black No. 1: The Artist's Mother) znany pod potocznym tytułem jako Matka Whistlera (Whistler’s Mother) to obraz olejny amerykańskiego malarza Jamesa McNeilla Whistlera namalowany w 1871, znajdujący się w zbiorach Musée d’Orsay. Jest to najbardziej znany obraz artysty i jeden z najsłynniejszych amerykańskich obrazów znajdujących się poza granicami Stanów Zjednoczonych.
Historia i opis thumb|250px|Znaczek pocztowy Whistler's Mother wydany w 1934 przez US Post Office. W rzeczywistości portret ten powstał przez przypadek: pierwszą modelką Whistlera była 15-letnia Maggie Graham, córka członka parlamentu. Po wielu sesjach obraz pozostawał niekompletny, ponieważ Whistler niszczył swoje dzieło i malował od początku. Maggie, znużona pozowaniem, pewnego dnia się nie pojawiła. Nie mając modelki, Whistler poprosił matkę, by mu pozowała.