Czarna cieszynka Tak zwane „czarne cieszynki” to broń, która była przeznaczona dla wojska. Były one pozbawionych zdobień i skromniejsza w formie, a przez to też tańsze w wykonaniu. W związku z tym (nikt nie dbał o nie tak jak o broń ze zdobieniami) oraz w wyniku zniszczeń w trakcie walk tych egzemplarzy zachowało się niewiele. Choć mały kaliber i siła ognia tej cieszynki nie sprawiały, że mogłaby konkurować np. z muszkietem, to ze względu na jej dostępność wynikającą z lokalnego wytwarzania, broń ta była stosunkowo popularna i ceniona ze względu na celność, zasięg, niską wagę i, jak się okazuje, niegłośny wystrzał. W wieku XVII stanowiła wyposażenie jabłonkowskich „wybrańców”, broniących Szańców Jabłonkowskich, a także Wałachów w czasie wojny trzydziestoletniej oraz węgierskich powstańców u progu wieku XVIII. Oprócz tego czarna cieszynka służyła eskortom karawan kupieckich oraz czyhającym na nie zbójnikom.