42 samodzielny batalion saperów (42 sbsap) – pododdział wojsk inżynieryjnych ludowego Wojska Polskiego.
Powstanie i działalność Batalion został sformowany na podstawie rozkazu Nr 0121/Org. Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego z 12 maja 1945 w Warszawie w ramach formowania 7 Brygady Inżynieryjno-Budowlanej (7 BIB). Zadaniem głównym batalionu w ramach 7 Brygady była odbudowa wyznaczonych obiektów w stolicy, a ponadto oczyszczenie Warszawy i jej okolic z amunicji.
Po sformowaniu, uzupełnieniu stanów osobowych pododdziałów oraz przeszkoleniu jednostka przystąpiła do rozminowania Warszawy i powiatów Błonie, Gostynin, Nowy Dwór Mazowiecki, Sochaczew, Włocławek, Inowrocław, Toruń oraz m. Nieszawa. Oprócz tego pododdziały prowadziły prace wyburzeniowe obiektów miejskich nie nadających się do odbudowy.
42 batalion (zwany też mylnie "batalionem minowania") pod dowództwem mjr. Jana Piotrowskiego 15 czerwca został skierowany do rozminowania Warszawy i terenów w rejonie nr 2 (Warszawa - Nowy Dwór - Płońsk - Drobin - Sierpc - płn. Włocławek - Toruń - Bydgoszcz wyłącznie - Gniezno - Września - Konin - Kutno - Koło - Sochaczew - Warszawa). Batalion w Warszawie przejął zadania rozminowania od 26 bsap z 2 BSap.