Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej” – polskie odznaczenie cywilne nadawane do 2022 przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Historia Odznaka została ustanowiona 28 maja 1985 uchwałą Rady Ministrów w celu wyróżnienia osób zasłużonych dla ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Kolejne rozporządzenie, z dnia 14 października 2003, zmieniło wygląd odznaczenia i określiło zasady nadawania. Odznaka została zniesiona w 2022 na mocy ustawy ustanawiającej Odznakę Honorową za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Klimatu.
W poszczególnych latach odznakę nadawał: 1986 – Minister-kierownik urzędu ochrony środowiska i gospodarki wodnej 1985-1989 – Minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych 1989 – Minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa 1990-1999 – Minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa 1999-2022 – Minister środowiska
Zasady nadawania Odznaka była szczególnym, zaszczytnym honorowym wyróżnieniem i mogła być nadawana obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej oraz obywatelom państw obcych w uznaniu ich zasług dla ochrony środowiska i gospodarki wodnej.