II wojna światowa Na początku 1940 roku Holandia miała w służbie cztery krążowniki lekkie, osiem niszczycieli, 27 okrętów podwodnych, siedem kanonierek, ponadto liczne trałowce i okręty minowe oraz przestarzałe torpedowce i okręty obrony wybrzeża. W czasie ataku niemieckiego w kwietniu 1940 roku zatopione zostało kilka okrętów, w tym jeden niszczyciel („Van Galen”) i duża kanonierka („Johan Maurits van Nassau”), lecz większość zdołała ewakuować się do Wielkiej Brytanii, skąd kontynuowała służbę przy boku Royal Navy, podporządkowana rządowi na uchodźstwie, razem z okrętami znajdującymi się w Indiach Wschodnich. W Wielkiej Brytanii ukończono też jeden krążownik i niszczyciel, a nadto marynarka holenderska otrzymała szereg okrętów od Brytyjczyków, przede wszystkim dwa niszczyciele typu N i cztery okręty podwodne.
Holenderskie okręty brały udział w działaniach wojennych na europejskim teatrze działań, jednak przede wszystkim zostały użyte do obrony Holenderskich Indii Wschodnich po ataku japońskim na przełomie 1941/42 roku, w składzie międzynarodowego alianckiego dowództwa ABDA. Holenderski admirał Karel Doorman został dowódcą zespołu uderzeniowego sił ABDA.