Cerkiew Czesmeńska, wł. Cerkiew Narodzenia św. Jana Chrzciciela – prawosławna cerkiew-pomnik w Petersburgu, w sąsiedztwie pałacu carycy Katarzyny II, wzniesiona dla upamiętnienia zwycięstwa floty rosyjskiej w bitwie pod Czesmą. lewo|mały|Ikonostas Autorem projektu świątyni był Jurij Felten. Położenie kamienia węgielnego pod jej budowę miało miejsce 5 czerwca 1777. W uroczystości wzięła udział sama caryca w towarzystwie króla szwedzkiego Gustawa IIIЦеркви РОЖДЕСТВА ИОАННА ПРЕДТЕЧИ и РОЖДЕСТВА ХРИСТОВА при Чесменском инвалидном доме Императора Николая I. Gotową cerkiew poświęcił 24 czerwca 1780 metropolita petersburski Gabriel. W ikonostasie świątyni znalazły się rzadkie typy ikon – Umywanie Nóg, Ukrzyżowanie, jak również wizerunek św. Jana Chrzciciela na tle sceny bitwy pod Czesmą. Caryca poleciła również, by w odniesieniu do cerkwi stosować nazwę Czesmeńska, przypominającą o powodach jej wzniesienia.
W latach 1896–1897 budynek przeszedł kapitalny remont.
Cerkiew Czesmeńska została zamknięta w 1919, a następnie zaadaptowana na magazyn. W latach 1925–1930 świątynia pełniła funkcję archiwum, następnie pracowni stolarskiej. Jej stan techniczny stopniowo się pogarszał. Budynek poważnie ucierpiał w czasie II wojny światowej.