Z dniem 1 stycznia 1990 r., na bazie zbiorów Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego, ale z gruntownie zmienioną formułą i głównymi celami działania, utworzone zostało „Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi” (MTN-Łódź)W znacznym stopniu autorem propozycji takiej, a nie innej nazwy Muzeum był jego długoletni pracownik – Ryszard Iwanicki (1953-2017).. Szczęśliwie nie doszło wtedy do parcelacji bogatych zbiorów z poprzedniej formuły działaniaZ innymi muzeami było różnie, jak np. z rozparcelowanymi lub usuniętymi do głębokich magazynów zbiorów Muzeum Historii Ruchu Robotniczego im. Aleksandra Zawadzkiego w Dąbrowie Górniczej (por. Zbiory po Muzeum Historii Ruchu Robotniczego wciąż są w magazynach – na stronie dabrowagornicza.naszemiasto.pl)., co obecnie ułatwia historykom nowe badania nad dziejami idei socjalistyczno-komunistycznej w Łodzi i w Polsce oraz dziejów samego miasta.
Funkcjonowała koncepcja – zapisana w statucie Muzeum – utworzenia oddziału pn. „Muzeum Sił Powietrznych” na placu przy ul. Pienistej 74Wioletta Gnacikowska: W Łodzi powstanie Muzeum Lotnictwa. „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 25 lipca 2012, s. 6., ale z różnych przyczyn została ona zarzucona.