thumb|300px|Skała Bock w 1867, na której znajdował się pierwszy zamek – widoczne kazamaty twierdzy thumb|300px|Twierdza przed rozbiórką w 1867 thumb|300px|Plan twierdzy i miasta z 1794 Twierdza Luksemburg (luks. Festung Lëtzebuerg, niem. Festung Luxemburg, fr. Forteresse de Luxembourg) – zespół fortyfikacji w typie twierdzy fortowej, znajdujących się wokół miasta Luksemburg.
Twierdza ta miała bardzo duże znaczenie strategiczne od XVII do 1867 r. Francuski inżynier Lazare Carnot w 1793 roku uznał, że jest to najlepsza twierdza w Europie poza Gibraltarem, co spowodowało, że nazywano Luksemburg „Gibraltarem Północy”.
Historia Pierwszą fortyfikacją na terenie dzisiejszego miasta Luksemburg był rzymski fort Lucilinburhuc, wzniesiony na skalistym cyplu Bock. W średniowieczu na skale Bock wzniesiono zamek, który następnie rozbudowywano po 1443 roku w czasach panowania władców Burgundii i hiszpańskich Habsburgów. Za tych ostatnich zaczęto drążyć w skałach pierwsze kazamaty.