Republika Pizy to nazwa de facto niepodległego państwa, którego centrum stanowiło miasto Piza w Toskanii. Wzrost znaczenia i niezależności miasta miał swój początek na przełomie X i XI wieku. Piza szybko stała się dużym centrum handlowym a jej mieszkańcy mieli znaczny udział w handlu italskim i śródziemnomorskim aż do momentu zdominowania przez konkurencyjną Republikę Genui. Czynnikiem umożliwiającym rozwój handlu była silna flota, zapewniająca ochronę interesów gospodarczych i umożliwiająca wymianę morską. Piza, obok Wenecji, Genui, Ankony i Amalfi, jest uważana za jedną z tradycyjnych włoskich Morskich Republik.
Okres rozwoju Na początku XI wieku Piza była bardzo ważnym centrum handlowym i kontrolowała dużą część handlu na morzu śródziemnym dzięki rozbudowanej flocie handlowej i wojennej. Jej znaczenie wzrosło, gdy w 1005 roku doszło do złupienia Reggio di Calabria na południu Włoch. Najpoważniejszym przeciwnikiem dla Pizy byli wówczas saraceńscy piraci, którzy korzystając z baz na Sycylii i Sardynii dokonywali łupieżczych rajdów na wybrzeża Italii i atakowali kupieckie statki. W 1016 roku, działając w sojuszu z Genuą, Piza dokonała inwazji na muzułmańską Sardynię, pokonując tamtejszego przywódcę Mugahida i zdobywając wyspę.