Dotyczy to sytuacji, kiedy przywódca partyjny piastuje najwyższe stanowisko w strukturach danego ugrupowania oraz jednocześnie pomimo tego pełni tę rolę bez potrzeby odwoływania się do prerogatyw wynikających z przysługujących mu uwarunkowań formalnych.
Klasyfikacje przywództwa partyjnego Wyróżnienie przywództwa partyjnego względem liczby podmiotów pełniących rolę przywódczą implikuje sytuację dwojaką. Kiedy daną rolę pełni jedna osoba, można określić to mianem przywództwa indywidualnego, zaś w przypadku, kiedy rolę taką odgrywa wiele osób zasadnym jest zastosowanie kategorii zbiorowego przywództwa partyjnego (np. w niektórych partiach ekologicznych mamy do czynienia jednocześnie z dwoma osobami na stanowisku przywódcy partyjnego). Kryterium legalności pozwala wskazać na przywództwo partyjne o charakterze legalnym albo nielegalnym. Pierwsze występuje wówczas gdy dochodzi do niego w ramach partii formalnie zarejestrowanej i funkcjonującej w oparciu o obowiązujące prawo. Z drugiej strony mamy do czynienia z przywództwem partyjnym o charakterze nielegalnym, kiedy to funkcjonowanie