Życie za cara (ros. Жизнь за царя) – opera z muzyką Michaiła Glinki oraz librettem Nestora Kukolnika, Georgija Rozena, Władimira Sołłoguba i Wasilija Żukowskiego, wystawiana także jako Iwan Susanin (ros. Иван Сусанин). Pierwsza opera Glinki; jej prapremiera odbyła się 9 grudnia 1836 w Teatrze Wielkim w Petersburgu.
Osoby Iwan Susanin, wieśniak z wsi Domnino – bas Antonida, jego córka – sopran Wania, wychowanek Susanina – kontralt Bogdan Sobinin, narzeczony Antonidy – tenor Polski hetman – bas Polski posłaniec – tenor Dowódca rosyjskich strzelców – bas
Treść Miejsce i czas akcji: Rosja na przełomie lat 1612 i 1613.
Akt I Wieś Domnino. Iwan Susanin odmawia udzielenia zgody na ślub córki Antonidy z Bogdanem Sobininem, dopóki nie zostanie wybrany nowy car. Gdy dociera wiadomość o elekcji Michaiła Romanowa, rozpoczynają się przygotowania do wesela.
Akt II W polskim obozie wojskowym. Polacy świętują swe zwycięstwa nad Rosjanami, kiedy dociera wiadomość o obraniu nowego cara, który pozostawać ma w ukryciu w okolicach wsi Domnino. Pada rozkaz wymarszu.