.
Historia zbawienia była częstym tematem refleksji Ojców Kościoła w ich konfrontacji z doktrynami judaizmu, jak również gnostycyzmu i filozofii pogańskich. Przykładem może być dzieło Państwo Boże Augustyna z Hippony. W średniowieczu została wyparta przez scholastyczną teologię spekulatywną, którą interesowały metafizyczne prawdy powszechne i konieczne. Powrót dokonał się w XIX i XX w., poprzez zwrot ku egzystencjalnym i historycznym zagadnieniom ludzkiego życia i samego zbawienia. W Kościele katolickim temat historii zbawienia zajął ważne miejsce w czasie obrad soboru watykańskiego II (1962–1965), zwłaszcza w konstytucji dogmatycznej Dei Verbum – o Objawieniu Bożym.
Historia zbawienia a ekonomia zbawienia Historia zbawienia często bywa utożsamiana z ekonomią zbawienia. Zgodnie z Pismem Świętym i Ojcami Kościoła, np. nauczaniem Ignacego Antiocheńskiego i Ireneusza z Lyonu, ekonomia zbawienia jest samym planem, zamysłem Bożym dotyczącym zbawienia ludzkości i stopniowo objawianym i dziejącym się w historii: