Pan Wojewoda (ros. Пан воевода) – czteroaktowa opera Nikołaja Rimskiego-Korsakowa do libretta Ilii Tiumieniewa nawiązującego między innymi do ballady „Pan Wojewoda” Adama Mickiewicza. Prapremiera 3(16) października 1904 w Petersburgu. Polska premiera: w warszawskim Teatrze Wielkim 25 maja 1905.
Recepcja W związku z antypolską wymową oper: „Życie za cara” Michaiła Glinki oraz „Borysem Godunowem” Modesta Musorgskiego, Nikołaj Rimski-Korsakow postanowił stworzyć operę na polski temat, która by nie dzieliła, lecz połączyła obydwa narody, stanowiąc zarazem hołd dla uwielbianego przez niego Fryderyka Chopina (motywy z niektórych jego utworów wykorzystał w tej partyturze). Niestety, jej polska premiera, pierwotnie kompozytor sam miał ją poprowadzić, przypadła na niesprzyjające takiemu pojednaniu czasy represji po stłumieniu rewolucji roku 1905.
Osoby Pan Wojewoda – bas Bolesław Czapliński, młody szlachcic – tenor Maria Oskolska, jego ukochana – sopran Jadwiga Zapolska, bogata wdowa – sopran Oleśnicki, zakochany w niej młody szlachcic – kontralt, rola spodenkowa Dziuba, stary szlachcic – bas Posławski, młody szlachcic, przyjaciel Czaplińskiego – baryton Dorosz, znachor – bas
Treść Miejsce i czas akcji: Polska na przełomie XVI i XVII wieku.