Dzieciństwo i młodość Jadwigi Kowalczykówny i Jadwigi Jawurkówny przypadają na okres historii Polski po upadku powstania styczniowego, w którym Królestwo Kongresowe całkowicie utraciło autonomię. W „Kraju Nadwiślańskim” władzę sprawowali carscy namiestnicy (lata 1874–1880 – Paweł Kotzebue, 1880–1883 – Piotr Albiedyński, 1883–1894 – Iosif Hurko). Wspierającym powstanie miastom odebrano prawa miejskie, zlikwidowano Bank Polski, skasowano klasztory, rozpoczęto intensywną rusyfikację – wprowadzono zakaz używania w szkołach rządowych języka polskiego. W tych latach żywej pamięci o powstaniu znaczna część społeczeństwa uznała konieczność rezygnacji z dalszej walki zbrojnej z rosyjskim zaborcą i podjęła pracę organiczną. Duży wpływ na kształtujące się wówczas postawy społeczne i polityczne wywarł Edward Abramowski, bardzo zaangażowany m.in. w pracę kół samokształceniowych i tajnych kursów, na których szerzono – poza wiedzą – hasła odnowy moralnej.

Grupa w większości młodych ludzi, zaliczanych do „abramowszczyków” – m.in.