Rozpoczął karczowanie drzew pod szyldem chęci uprzemysłowienia krainy.

Meriadok, Peregrin, Frodo i Sam obmyślają plan, jak przywrócić dawny stan rzeczy. Doprowadzają do powstania hobbitów i odnoszą zwycięstwo w Bitwie nad Wodą, dzięki któremu udaje im się uwolnić Shire. Na progu drzwi do Bag End spotykają Sharkeya, którym okazuje się Saruman przebywający tam wraz z Grímą. Ten ostatni podcina gardło swojemu dawnemu panu, po czym sam zostaje zabity przez łuczników hobbitów przy próbie ucieczki. Duch Sarumana zostaje odepchnięty na wschód, zaś jego ciało natychmiast się rozkłada. Z czasem Shire odzyskuje dawny blask. W miejscach wielu z drzew ściętych przez Sarumana Sam zasadza ziarna otrzymane w podarunku przez Galadrielę. Domy zostają odbudowane, a pokój powraca. Sam żeni się z Różą Cotton. Frodo nie może wyzdrowieć z rany, którą mu zadał Czarnoksiężnik z Angmaru. Frodo udaje się na Zachód wraz z Gandalfem, Bilbem i wieloma elfami. To wydarzenie zostaje później uznane za koniec Trzeciej Ery. Sam, Merry i Pippin obserwują, jak Gandalf, Bilbo i Frodo oraz elfowie odpływają na Najdalszy Zachód. Jako dziedzic dóbr Froda, Sam powraca do Bag End.