To podstawowe kryterium uzupełniają pochodne od niego kryteria pomocnicze: brak możliwości wyróżnienia stron sporu o sprzecznych interesach, potrzeba wszczęcia postępowania z urzędu, potrzeba wielokrotnego orzekania w tej samej sprawie.
W praktyce ustawodawczej i sądowej stosowanie tych kryteriów nie jest łatwe i powstają na tym tle trudności – na przykład z przepisów nie wynika jednoznacznie, czy sprawa o zniesienie służebności drogi koniecznej ma być rozpoznawana w procesie, czy w postępowaniu nieprocesowym. Nauka postępowania cywilnego wyróżnia dwie grupy ustawodawstw: te, w których zakres postępowania nieprocesowego jest ograniczony do spraw ściśle bezspornych oraz te, w których obejmuje on także sprawy z natury swej sporne. Wydaje się, że polskie prawo cywilne procesowe należy do tej drugiej grupy.
Konsekwencją przewagi interesu publicznego nad prywatnym jest znacznie szerszy niż w procesie zakres działania sądu z urzędu.
Z reguły w postępowaniu nieprocesowym są rozpoznawane sprawy o ukształtowanie prawa.