Alcalá de Henares – miasto w Hiszpanii nad rzeką Henares (dopływ rzeki Jarama), w regionie Madryt. Położone jest 30 km od Madrytu.
thumb|220px|left|Plac Cervantesa
Miasto jest jednym z najstarszych w Hiszpanii, z tego powodu jego zabytkowe centrum zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W XV wieku powstał tu Uniwersytet.
Początki miasta sięgają czasów XII w. – XV wieku, kiedy to często było miejscem obrad Kortezów i rezydencją królów kastylijskich. Z końcem XV wieku arcybiskup Toledo, Francisco Ximénez de Cisneros ufundował tu, na wzór wielkich ośrodków naukowych ówczesnej epoki, Colegio Mayor, Colegio de San Ildefonso oraz 13 mniejszych kolegiów. Następnie utworzono Colegio de San Filipe i Santiago i Colegio del Rey, te ostatnie ufundował zaś Filip II. Dziś Uniwersytet Alcalá jest bardzo prężnym ośrodkiem naukowo-dydaktycznym, kształcącym rocznie tysiące studentów, w tym także wielu obcokrajowców. W historii miasta ważną postacią jest sam Miguel de Cervantes autor powieści Don Quijote, który przyszedł tu na świat;