thumb|200px|Niewierny Tomasz Caravaggia Niewierny Tomasz () – obraz Hendricka ter Brugghena, znajdujący się w Rijksmuseum w Amsterdamie (nr inw. SK-A-3908).

Geneza tematu Motyw obrazu został zaczerpnięty z Nowego Testamentu, z Ewangelii Jana. Odnosił się do słów Tomasza Apostoła wypowiedzianych osiem dni wcześniej po pierwszym objawieniu Jezusa, przy którym nie był obecny Tomasz: Po wydarzeniach wielkanocnych w Jerozolimie, w domu Marka Ewangelisty zebrali się ponownie apostołowie. Wówczas po raz drugi ukazał się Jezus zwracając się do swego ucznia: Mimo że Jan nie pisze, iż Tomasz uczynił to, o co prosił Jezus, późniejsi artyści wielokrotnie ukazywali właśnie gest „sprawdzającego palca”, a apostoł otrzymał przydomek „niewierny”.

Opis Hendrick ter Brugghen, zafascynowany twórczością Caravaggia, był wiernym naśladowcą jego stylu. W jego dziełach główną rolę odgrywało światło. Nie inaczej jest w Niewiernym Tomaszu. Scena przedstawia pięć postaci stłoczonych wokół siebie. Przodem do widza stoi Jezus w białej szacie odkrywający prawy bok przebity wcześniej włócznią. Na bok i ranę pada snop światła. Ciemny palec zagłębiający się w ranie kontrastuje tu z błyszczącym torsem Chrystusa. Sam Tomasz bacznie przygląda się ranie. Pozostałe trzy osoby to apostołowie, ale nie ma żadnych wskazówek by móc ich zidentyfikować.