Kiedy śpiący budzi się (inne tytuły polskich przekładów to: Gdy śpiący się zbudzi i Śpiący przebudzony; tyt. oryg. The Sleeper Awakes) – antyutopijna powieść fantastyczna autorstwa Herberta George’a Wellsa o mężczyźnie, który śpi przez 203 lata, budząc się w kompletnie odmienionym Londynie, gdzie przez procent składany na swoim koncie bankowym staje się najbogatszym człowiekiem na świecie. Główny bohater budzi się, żeby zobaczyć, jak spełniają się jego marzenia, ale przyszłość pokazuje mu swoje złe strony i wynaturzenia.

thumb|left|Przebudzenie Grahama. thumb|left|Graham ucieka z miejsca swego uwięzienia. thumb|left|Graham leci aeroplanem. thumb|left|Graham przed kamerami telewizji zrzeka się swoich praw własności. thumb|Graham ogląda świat przyszłości. I książkowe wydanie angielskie, pt. When the Sleeper Wakes, (oprócz strony tytułowej) nie zawierało grafik. Autorem oryginalnych grafik do I wydania amerykańskiego był francuski rysownik, malarz, akwarelista i ilustrator Henri Lanos.

Historia publikacji Powieść została początkowo opublikowana jako When the Sleeper Wakes w The Graphic od 1898 do 1899 i była ilustrowana przez Henriego Lanosa. Nie przekonany jakością książki, Wells, napisał ją na nowo w 1910.