thumb|Pierwszy klasztor Prowincji – kościół św. Bernardyna w Krakowie thumb|Cudowny Obraz Matki Bożej Pocieszenia w kościele OO. Bernardynów Przeworsku
Bernardyni – zwyczajowa nazwa Prowincji Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Polsce. Źródłem tej nazwy zwyczajowej jest wezwanie pierwszego klasztoru: św. Bernardyna ze Sieny w Krakowie. W tym znaczeniu jest ona rozumiana na terenach Polski wchodzących w latach 1454–1795 w skład I Rzeczypospolitej, czyli w Polsce, na Litwie, Ukrainie, Łotwie i Białorusi.
Poza Polską nazwa „bernardyni” jest odnoszona często do cystersów lub kongregacji sióstr cystersek z Esquermes. Źródłem tej nazwy jest imię św. Bernarda z Clairvaux – jednego z pierwszych cystersów.
Historia XV w. Początki bernardynów wiążą się z postacią św. Jana Kapistrana, który jesienią 1453 r. zawitał w Krakowie. Kapistran – przedstawiciel radykalnej gałęzi franciszkanów zwanej obserwantami (gałąź cismontańska) – nie dążył do przejmowania i reformowania dotychczas istniejących klasztorów (owych franciszkanów zwano konwentualnymi), lecz do utworzenia oddzielnej siatki klasztorów obserwanckich. Kilkumiesięczna działalność kaznodziejska Kapistrana wywarła wielki wpływ na życie religijne Krakowa, przede wszystkim zaś zaowocowała założeniem klasztoru pw. św. Bernardyna ze Sieny.