Patrocinium Wielki Kościół Świętego Marcina (Groß St. Martin) wraz z Małym Kościołem Świętego Marcina (Klein St. Martin) są ideową kopią opactwa we francuskim Tours, założonego przez samego patrona obu kolońskich świątyń, Marcina. W obrębie niezachowanego do dziś opactwa znajdowały się dwie świątynie, większa opacka i mniejsza parafialna, co zostało powtórzone w Kolonii. Zakładanie osobnych parafii przez opatów było w średniowieczu często preferowaną praktyką, czego przykładem jest znajdujący się również w Kolonii kościół Św. Urszuli, który stanowił część opactwa żeńskiego, do którego należała parafia NMP (St. Maria Ablaß).
Historia Wykopaliska archeologiczne, które miały miejsce pod dzisiejszą świątynią i jej najbliższej okolicy w latach 1965/1966 i 1973–1979 poświadczają o istnieniu zabudowań z I wieku n.e. Położony wówczas na wyspie na wschód od pretorium sąsiadował z natatio-powszechnym w czasach rzymskich typem kąpieliska. W połowie II wieku znajdowały się tu cztery symetrycznie usytuowane trójnawowe hale tworzące od zachodu, południa i wschodu pierzeje czworobocznego placu. Prawdopodobnie pełniły funkcję handlową.