(XE MAPIA)". Jest to najstarsze świadectwo epigraficzne kultu maryjnego na świecie.
Bazylika bizantyńska (V-XI w.) W okresie bizantyjskim został wzniesiony w tym miejscu pierwszy kościół. Jego powstanie jest datowane na około 427 rok. Była to bazylika z trzema nawami i jedną apsydą. Całość budowli była zorientowana w kierunku wschodnim. Długość głównej nawy wynosiła 19,6 m, a szerokość 8 m. Na zewnątrz bazyliki, po stronie północnej, znajdowała się grota. Z bazyliką sąsiadował kompleks sakralny obejmujący atrium i monaster. Istnienie tej pierwszej bazyliki nad domem Maryi zanotował pierwszy raz Anonimus Piacentinus ok. 571 roku. Wydaje się, że bazylika została przynajmniej częściowo zniszczona w okresie podbojów arabskich w VII wieku. W tym samym wieku biskup Arkulf odwiedził Nazaret, potwierdzając fakt istnienia kościoła w miejscu zwiastowania. Kolejnymi poświadczającymi istnienie tej pierwotnej świątyni chrześcijańskiej byli: Wilibald w latach 724−726 oraz arabski podróżnik Al-Masudi w 942 roku (napisał on, że kościół był opuszczony). Prawdopodobnie około 1010 roku bazylika została zniszczona.
Katedra krzyżowców (XII-XIII w.)