Każde takie rozumowanie staje przed wybraniem jednej z trzech, równie problematycznych możliwości: albo ostatecznie opiera się na regresie w nieskończoność, albo popada w błędne koło w rozumowaniu, albo opiera się na przesłankach dogmatycznych (przesłankach, które same nie są dedukcyjne). Nazwa pochodzi od głównego bohatera Przygód barona Münchhausena Rudolfa Ericha Raspego (1785), który w jednej ze swoich przygód sam wyciąga się z bagna za włosy.
Dylemat ten może być interpretowany na dwa sposoby: jako stwierdzenie niemożliwości uzasadnienia rozumowań dedukcyjnych, jako konieczność poszukiwania takiego uprawomocnienia poza dedukcją.
Albert i inni przedstawiciele krytycznego racjonalizmu wybierali pierwszą z tych możliwości, porzucając uzasadnienie dedukcyjne jako najwyższy ideał i podkreślając w zamian „krytyczne sprawdzanie”. Drugą drogą szli natomiast konstruktywiści.
W naukach empirycznych rozumowania dedukcyjne pełnią inną rolę, opierając się na hipotezach. Dlatego też trylemat Münchhausena nie jest w nich istotnym problemem.
Zobacz też jajko czy kura? żółwie aż do końca
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Metodologia nauki Kategoria:Filozofia nauki Kategoria:Epistemologia