Francisco Javier Solana Madariaga (ur. 14 lipca 1942 w Madrycie) – hiszpański polityk, fizyk i nauczyciel akademicki, parlamentarzysta, minister w różnych resortach od 1982 do 1995, w latach 1995–1999 sekretarz generalny NATO, w latach 1999–2009 wysoki przedstawiciel do spraw wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa i sekretarz generalny Rady Unii Europejskiej.
Życiorys Krewny Salvadora de Madariaga. Kształcił się w szkole katolickiej El Pilar. W 1965 ukończył fizykę na Uniwersytecie Complutense w Madrycie. W trakcie studiów był czasowo zawieszony z powodów swojego zaangażowania politycznego w studenckie forum dyskusyjne. Otrzymał stypendium Programu Fulbrighta, studiując następnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie doktoryzował się w 1968. Pracował na University of Virginia, po czym w 1971 powrócił do Hiszpanii. Został wykładowcą, a w 1975 następnie profesorem na Universidad Autónoma de Madrid. W pracy naukowej specjalizował się w zagadnieniach dotyczących fizyki ciała stałego.