Alojzy Gembala (ur. 22 maja 1904 w Rudzicy, zm. 26 kwietnia 1963 w Cieszynie) – polski historyk, specjalizujący się w historii starożytnej, nauczyciel, wykładowca akademicki, prorektor opolskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej – pierwszy w dziejach tej uczelniT. Kaszper, Alojzy Gembala, [w:] "Kwartalnik Historyczny" 1965, nr 1..
Życiorys Pochodził z okolic Bielska-Białej. Uczęszczał do gimnazjum w Cieszynie, a po jego ukończeniu studiował historię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Po zdobyciu tytułu zawodowego magistra pracował w krakowskich gimnazjach jako nauczyciel. W 1932 roku objął posadę nauczyciela historii w jedynym po niemieckiej stronie Śląska gimnazjum polskim w Bytomiu. Kierował tam również bursą, nadzorował finanse szkolne, pomagał w tworzeniu biblioteki, wygłaszał prelekcje w ramach Polskiego Uniwersytetu Ludowego na Opolszczyźnie. Po dojściu Adolfa Hitlera do władzy w Niemczech w 1933 roku, narażony był na szykany. Mimo to cechowały go: duża odwaga cywilna oraz silne uczucia patriotyczne. Jednak ostatecznie został zmuszony do opuszczenia Bytomia. Wrócił do Cieszyna, gdzie został zatrudniony w Gimnazjum im. Osuchowskiego. Uczył nadal historii, a jednocześnie prowadził orkiestrę szkolnąA. Brożek, Alojzy Gembala, [w:] "Śląski słownik biograficzny", t. 2, pod red. J. Kantyki, W. Zielińskiego, Katowice 1979..