Według stanu na 2020 rok na wydziale studiuje łącznie 646 studentów (zarówno na studiach dziennych, jak i studiach zaocznych) oraz kilkudziesięciu doktorantów, odbywających studia doktoranckie w ramach Wydziałowego Studium Doktoranckiego i Szkoły DoktorskiejDane statystyczne Wydziału Mechanicznego PO w prezentacji Grzegorza Robaka, kandydata na dziekana w kadencji 2020–2024 w serwisie „Youtube” [on-line] [dostęp 2021-01-17]..
Historia Wydział rozpoczął swoją działalność w 1966 roku, kiedy to dzięki szerokiej inicjatywie społecznej, 1 czerwca utworzona została Wyższa Szkoła Inżynierska w Opolu. Był jednym z trzech pierwszych wydziałów powołanych do życia na tej uczelni. Jednak faktycznie rozpoczął swoje funkcjonowanie jeszcze w ramach dawnego Punktu Konsultacyjnego Politechniki Śląskiej w Opolu. Od 1 października 1966 roku działał on w strukturze Wyższej Szkoły Inżynierskiej jako Wydział Mechaniczny, po czym został w 1975 roku przekształcony w Instytut Budowy Maszyn, który działał na prawach wydziału. Na jego bazie ponownie w 1991 roku powstał Wydział MechanicznyWrocławskie Środowisko Akademickie. Twórcy i ich uczniowie, pod red. A. Chmielewskiego, Wrocław 2007, s. 230..