Niekorzystnymi czynnikami klimatycznymi dla rozwoju biomasy są opady i ich rozłożenie. Na terenie kontynentu występują zarówno obszary zbyt suche (pustynie), jak i zbyt wilgotne dla rolnictwa. Niekorzystne jest również zjawisko występowania pory deszczowej i suchej na obszarach przejściowych. Układ pór termicznych i deszczowych jest jednak korzystniejszy niż w strefie śródziemnomorskiej, gdyż na sawannach pory deszczowe są gorące.
Gleby thumb|Szaroziemy na Saharze thumb|Czerwonoziemy Afryka ma zróżnicowaną pokrywę glebową, która zależy od strefy klimatycznej, szaty roślinnej oraz rzeźby terenu. Pokrywa glebowa jest symetryczna względem równika, z wyłączeniem górskich obszarów na wschodzie i północy kontynentu oraz znacznego obszaru Sahary. W Afryce równikowej dominują gleby laterytowe wilgotnych lasów oraz czerwonoziemy i gleby czerwono-brązowe. W strefie sawann dominują czerwonoziemy. Pomiędzy strefą sawann a Saharą występują gleby czerwono-bure, sporadycznie występują również czarnoziemy. Na Saharze oraz w Afryce południowej występują gleby piaszczyste i żwirowe (gleby inicjalne). Często ze względu na zasolenie występują gleby słone (Sołonczaki i Sołońce). W interiorze Sahary występują charakterystyczne szaroziemy. W dolinach dużych rzek występują gleby rzeczne (mady).