Samuel – imię męskie pochodzenia biblijnego, które wywodzi się od hebrajskiego Šemū'el, oznaczającego „uproszony od Boga”Słownik czytelnika Biblii, Otto Heit, Wolność Sumienia, Milwaukee 1984, s. 190, „wyproszony od Boga”, „Bóg wysłuchał”Mała encyklopedia biblijna, Heinz Obermayer, Dom Wydawniczy Aslan, Kraków 1995, s. 320, „imię Boga” lub „jego imię to Bóg”Encyklopedia biblijna, Paul J. Achtemeier, VOCATIO, Warszawa 1999, s. 1083H. Fros, F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 5, Kraków 2000, . W Polsce imię to jest poświadczone od 1401 roku, a w XVII wieku należało do najpopularniejszych imion szlacheckich. Nosił je ostatni z sędziów izraelskich oraz pięciu innych świętych katolickich.
Przykładowe możliwe staropolskie zdrobnienia: Sach, Sachan, Sachaniec, Sachno, Sachoń, Sasz, Samek, Samko, Samo, SamotaM. Malec (red.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych t. 2, Kraków 1995, .
Nazwiska pochodzące od Samuela to m.in. Samulski, Samulewicz, ruski Samojłowicz.
Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Samuel w 2017 r. zajmował 107.