Eksperyment Rutherforda – seria eksperymentów przeprowadzonych w latach 1908–1913 przez Hansa Geigera i Ernesta Marsdena pod kierunkiem Ernesta Rutherforda, z których ten z 1909 roku uznaje się za najważniejszy w Laboratorium Fizyki na Uniwersytecie w Manchesterze, w celu zbadania wewnętrznej struktury atomu. Wyniki eksperymentu wykazały po raz pierwszy istnienie jądra atomowego, powodując upadek ówcześnie obowiązującego modelu „ciasta z rodzynkami” i rozwój planetarnego modelu Rutherforda.
Tło historyczne Popularną teorią opisującą strukturę atomu w czasie przeprowadzania eksperymentu Rutherforda była teoria bazująca na modelu „ciasta z rodzynkami”. Model ten został opracowany w 1904 roku przez J. J. Thomsona, naukowca, który odkrył elektron. Według jego teorii, ujemnie naładowane elektrony pływały wewnątrz jednorodnej kuli naładowanej dodatnio – jak rodzynki w cieście. Był to model dominujący na temat budowy atomu dopóki nie został obalony przez Ernesta Rutherforda w jego analizie doświadczenia ze złotą folią, opublikowanej w 1911 roku.