Perspektywa czasu pokazuje, że jego podboje zachodniej części basenu Morza Śródziemnego nie miały trwałych konsekwencji kulturowych, a były jedynie przejściowym sukcesem militarnym. 622 początek islamu Pojawienie się nowej religii zachwiało potęgę Bizancjum, zagroziło chrześcijańskim państwom europejskim i trwale zmieniło układ sił na Bliskim Wschodzie. Choć pojawienie się islamu było ewidentnie przełomem religijnym, to nie zmieniło dawno ukształtowanych struktur społecznych średniowiecza. Islam nie odegrał żadnej roli np. w północnej Europie. Ogółem koniec świata starożytnego wiąże się z rozpadem Cesarstwa rzymskiego, wielką wędrówką ludów, upadkiem rzymskiego niewolnictwa, rozwojem chrześcijaństwa.
Koniec średniowiecza, początek nowożytności Rok Wydarzenie Uzasadnienie Kontrargumenty Koniec średniowiecza 1453 koniec wojny stuletniej Koniec trwającej przez kilka wieków obecności angielskiej na kontynencie, polityczne zjednoczenie Francji. Konsekwencje tego wydarzenia nie miały zasięgu ogólnoeuropejskiego. upadek Konstantynopola Jest to upadek cesarstwa wschodniorzymskiego, będącego przez 1000 lat symbolem ciągłości świata chrześcijańskiego. Od tej pory islam bezpośrednio zagrażał Europie. Bizancjum było wtedy małym i słabym państwem, a Turcy osmańscy zamieszkiwali Europę już od 100 lat.