Zmierzch Cesarstwa Rzymskiego () – monografia historyczna Edwarda Gibbona wydana w latach 1776–1789 w Londynie w sześciu tomach.
Książka opisuje dzieje upadku imperium rzymskiego oraz bizantyńskiego, na tle historii Europy i rozwijającego się Kościoła katolickiego w latach 192–1453.
Wydanie pierwszego tomu w 1776 roku spotkało się z bardzo przychylnym przyjęciem m.in. Davida Hume’a i Horacego Walpole’aA.F. Grabski, Dzieje historiografii, s. 349.. Jednakże ukazanie negatywnego wpływu Kościoła na stabilność imperium ściągnęło na autora krytykę sfer związanych z Kościołem, wśród nich m.in. Josepha PriestleyaA.F. Grabski, Dzieje historiografii, s. 349–350.. W 1781 roku ukazały się tomy drugi i trzeci, zaś następne trzy ukazały się w latach 1788–1789.
Polski przekład Polskie wydanie obejmuje tylko część pracy, tomy od 1 do 3, a więc od rządów Antoninów do podboju Brytanii przez Anglosasów.
Zmierzch Cesarstwa Rzymskiego, t. 1, przeł. Stanisław Kryński, wstępem poprzedził Tadeusz Zawadzki, PIW, Warszawa 1960 (wyd. 2 – 1975; wyd. 3 – 1995; wyd. 4 – 2017). Zmierzch Cesarstwa Rzymskiego, t. 2, przeł. Zofia Kierszys, PIW, Warszawa 1960 (wyd. 2 – 1975; wyd. 3 – 1995;