Roscelin (ur. ok. 1050 w Compiègne, zm. ok. 1120) – filozof, logik i teolog; jedna z czołowych postaci we wczesnym okresie sporu o uniwersalia.
Życie Roscelin był nauczycielem w szkołach katedralnych w Compiegne, Loches, Besançon i Tours. Jego bezpośrednim uczniem był m.in. Abelard. Pozostawał w kontakcie z innymi uczonymi swojej epoki (m.in. Lanfrankiem z Bec, Anzelmem z Canterbury, Iwonem z Chartres) i odbywał podróże zagraniczne (do Rzymu i Anglii). W 1092 r. na synodzie w Soissons oskarżono go o tryteizm, w wyniku czego odwołał swoje poglądy. Powrócił do nich w późniejszym okresie. Nie ma informacji na temat ostatnich lat jego życia, w tym dokładnej daty śmierciSwieżawski, s. 458..
Prawie wszystkie jego pisma zaginęły i ich treść jest znana z tekstów Anzelma, Abelarda, Anonima-epigramisty, Jana z Salisbury oraz z anonimowej pracy De generibus et speciebus. Z prac oryginalnych zachował się List do Abelarda.