W 1251 roku współwładcą Flandrii (obok matki) został syn Małgorzaty, Gwidon z Dampierre. Wzajemne zaufanie pomiędzy władcami a kupcami flandryjskimi wypracowane za czasów dynastii Adalbertów upadło ostatecznie podczas wojny handlowej z Anglią, która przyczyniła się do kryzysu gospodarczego i ekonomicznego w hrabstwie. W 1278 roku Małgorzata abdykowała, ale nie przyniosło to żadnej poprawy. Ludność Flandrii była niezadowolona z powodu panującego ucisku podatkowego, co wykorzystał król Francji Filip IV do umocnienia swojego zwierzchnictwa nad hrabstwem. Francuzi pojmali w 1300 roku Gwidona i jego syna Roberta, po czym przejęli władzę. Ich rządy okazały się być dla mieszkańców Flandrii jeszcze gorsze niż rządy Gwidona, co stało się przyczyną powstania mieszczan brugijskich, którzy 18 maja 1302 roku wymordowali francuski garnizon. Za ich śladem podążyły też inne miasta. Przeciwko buntownikom wyruszył Robert d’Artois wraz z rzeszą doborowego rycerstwa francuskiego. Do decydującego starcia doszło 11 lipca pod Courtrai, gdzie kilkadziesiąt tysięcy mieszczan i chłopów flamandzkich pokonało nieprzyjaciela. Batalię tę zaczęto nazywać „bitwą złotych ostróg” od licznych ostróg rycerskich, które powstańcy zebrali z pola bitwy.