W czasie sprawowania urzędu przez patriarchę Józefa swoją działalność rozpoczęła grupa krzewicieli dawnej pobożności – grupa duchownych i świeckich opowiadających się za odnową życia religijnego mieszkańców Moskwy, walką o rzeczywistą realizację etyki prawosławnej w życiu codziennym oraz przeciwstawienie się upadkowi obyczajów wśród duchowieństwa. Głównymi ideologami krzewienia dawnej pobożności byli bojar Fiodor Rtiszczew oraz protopopi Iwan Nieronow i Stiefan Wonifatiew. Z grupą tą związany był również archimandryta Monasteru Nowospasskiego Nikon. W intencji reformatorów jedynie odnowiony Rosyjski Kościół Prawosławny byłby godny miana Trzeciego Rzymu i światowego centrum prawdziwego chrześcijaństwa. O ile patriarcha Józef niechętnie odnosił się do krzewicieli dawnej pobożności, zyskali oni poparcie cara Aleksego I. Dzięki jego protekcji archimandryta Nikon został w 1649 metropolitą nowogrodzkim. W tym samym roku do Moskwy przybył patriarcha jerozolimski Paisjusz. W czasie pobytu hierarchy w Rosji odbył on z Wonifatiewem rozmowę, w której surowo skrytykował istnienie różnic obrzędowych między Kościołami prawosławnymi tradycji greckiej a Kościołem rosyjskim. Nikt z obecnych rosyjskich kapłanów nie był w stanie polemizować z jego poglądami.