Arbela (asyryjskie ArbailRadner K., Provinz. C, w: Reallexikon..., s. 45., zapisywane uruArba/Erba-ìlBorger R., Assyrisch-babylonische Zeichenliste, Neukirchen-Vluyn 1978, s. 93., współczesny Irbil) – starożytne miasto w północnej Mezopotamii, położone na równinie rozciągającej się na wschód od rzeki Tygrys, pomiędzy rzekami Wielki Zab i Mały Zabhasło Arbela, w: Bryce T., The Routledge..., s. 59-60.. Historia zasiedlenia tego miasta obejmuje okres od (co najmniej) ostatnich wieków wczesnej epoki brązu, aż do okresu rzymskiego. W miejscu gdzie istniało to miasto nie prowadzone były nigdy większe prace wykopaliskowe, gdyż cały ten teren zajmuje zabudowa współczesnego irackiego miasta Irbil.
Historia Miasto to, pod nazwą Urbilum, pojawia się po raz pierwszy w źródłach pisanych z okresu panowania III dynastii z Ur (2113-2005 p.n.e.). Jeden z władców tej dynastii, Szulgi (2096-2048 p.n.e.), spustoszyć miał region w którym leżało Urbilum, a jego następca, Amar-Suen (2047-2038 p.n.e.), przyłączyć miał ten region do swego państwa. W okresie istnienia państwa staroasyryjskiego Urbil/Urbilum znalazło się wśród miast zdobytych przez Szamszi-Adada I (1814-1782 p.n.e.) w trakcie jego wyprawy wojennej przeciw królestwu Qabra.