Monaster Narodzenia Matki Bożej i św. Pafnucego – prawosławny męski klasztor w Borowsku, u ujścia Istiermy do Protwy. Założony w XV w. przez świętego mnicha Pafnucego Borowskiego. W XVI i XVII w. pełnił obok funkcji religijnych także obronne.
Według żywota Pafnucego spisanego przez jego ucznia, późniejszego biskupa Wassiana (Ryłę), mnich ten osiedlił się w 1405 w lasach wokół Borowska. Przed 1444 skupiła się wokół niego wspólnota zakonna. W wymienionym roku na jej potrzeby wzniesiono cerkiew Narodzenia Matki Bożej. Rok ten przyjmuje się za początek funkcjonowania monasteru. Jeszcze za życia Pafnucego, w 1467, w kompleksie klasztornym wzniesiono z białego kamienia sobór pod tym samym wezwaniem. Freski w jego wnętrzu wykonał ikonograf Dionizy razem z nieznanym z imienia pomocnikiem i miejscowym mnichem Mitrofanem. Dzięki darom bojarów i wielkich książąt monaster szybko zyskał znaczny majątek. Jego popularność wśród wiernych jeszcze wzrosła po kanonizacji Pafnucego Borowskiego w 1545. Mnich został wówczas drugim patronem klasztoru. W końcu XVI w. monaster otoczono murami, czyniąc z niego punkt obronny na jednej z dróg wiodących do Moskwy. W 1610 tak ufortyfikowany klasztor oblegał Dymitr Samozwaniec II i zdołał zdobyć twierdzę tylko dzięki zdradzie.