W ten sposób następuje kształtowanie zaburzonej osobowości.
Przyczyny
Wcześniejsze negatywne doświadczenia życiowe (niekoniecznie dotyczące relacji z daną osobą) mogą prowadzić do wytworzenia a) braku zaufania czy nawet lęku wobec innych osób b) ostrożności w podchodzeniu do relacji interpersonalnych. Jeśli doświadczenia negatywne były bardzo silne i miały miejsce w okresie dzieciństwa, gdy tworzą się schematy przetwarzania informacji i reagowania na nią (schematy poznawcze i wzorce myślenia), to w konsekwencji może pojawić się silny mechanizm obronny w postaci filtru mentalnego, który przejawia się w: a) interpretowanie zachowań innych osób jako zachowań negatywnych, mimo że faktycznie są neutralne lub pozytywne b) formułowanie podejrzeń co do intencji innych osób. c) skupianie się na negatywnych elementach aktywności danej osoby, wyolbrzymianie ich, a pomijania pozytywów.
Wyjaśnienie
Pojawienie się patologicznego filtru interpretowania rzeczywistości wynika z potencjalnych korzyści: ostrożność, nieufność do innych pozwala być przygotowanym do obrony w razie ataku, chęci wykorzystania przez inna osobę.