Efekt św. Mateusza – ogólna zasada socjologiczna o ubożeniu osób biednych i bogaceniu się bogatych.
Historia Termin został spopularyzowany przez socjologa Roberta Mertona i nazwany imieniem ewangelisty Mateusza, z którego księgi pochodzi cytat:
W naukach technicznych jego bardziej formalnym odpowiednikiem jest wiązanie preferencyjne opisujące np. rozkład prawdopodobieństwa powstania nowego połączenia w sieciach bezskalowych.
Efekt św. Mateusza ujawnia się również w innych dziedzinach życia. Poza dosłownym znaczeniem dotyczącym bogactwa materialnego termin ten jest także stosowany w przenośni, np.: w edukacji – uczniowie i studenci zamożniejsi trafiają często do lepszych szkół i uczelni, dzięki czemu stają się lepiej wykształceni niż ich ubożsi koledzy. Keith Stanovich wskazał, że efekt Mateusza można powiązać z nauką czytania i wpływem braku tych umiejętności na osiągnięcia szkolne uczniów.