Historia W latach 80. XIX wieku zwolennicy dżadydyzmu rozpoczęli walkę ideologiczną z ortodoksyjnymi muzułmanami. Modernizacja islamu łączyła się w ich postulatach z nacjonalizmem i panturkizmem, czyli zjednoczeniem ludów turkijskich zamieszkujących carską Rosję. Z czasem jednak ruch ten w Turkiestanie zrezygnował z idei panturkizmu i skupił się na reformie edukacyjnej, społecznej i politycznej, dostrzegając zacofanie Azji Środkowej na tle innych regionów świata.
W 1883 lub 1885 zaczęło ukazywać się tatarskojęzyczne pismo Terciman (pol. TłumaczKaźmierak A., Media Tatarów krymskich – historia rozwoju, struktura, rola, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, nr 1/2010, s. 135.), którego redaktorem był Gaspıralı. Propagowało ono idee panturkizmu i panislamizmu. Inną gazetą, która miała za zadanie kształtować światopogląd mieszkańców Turkiestanu, był Qanun (pol. Prawo). W Bucharze ukazywały się perskojęzyczna Buchara-i-Sharif oraz uzbeckojęzyczny Turan. Jednak rozpowszechniony w regionie (nawet wśród elit) analfabetyzm, utrudniał komunikowanie za pomocą prasy (w Emiracie Buchary czytać i pisać umiało zaledwie 2% społeczeństwa). Dodatkowo władze rosyjskie, zaniepokojone tworzeniem się turkijskiej świadomości narodowej, w 1912 roku wprowadziły cenzurę na gazety.