AZS UMK Toruń – polski męski klub koszykarski z siedzibą w Toruniu, utworzony w 1951 roku jako sekcja koszykówki AZS UMK Toruń.
Historia Akademicki Związek Sportowy przy UMK w Toruniu utworzono w 1946 roku, a koszykówkę początkowo można było uprawiać w „sekcji gier sportowych”, która zrzeszała również siatkarzy. W 1951 roku wyodrębniła się sekcja poświęcona wyłącznie koszykówce. Twórcą i wieloletnim trenerem drużyny był kierownik Studium Wychowania Fizycznego i Sportu UMK – Edward Kucza. Rozwój zespołu wiązać należy z przyjściem na uczelnię grupy studentów występujących poprzednio w SKS Kasprowicz Inowrocław (Liceum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu). Do rozgrywek centralnych akademicy przystąpili w 1951 roku. Natychmiast awansowali do ligi wojewódzkiej, w której w sezonie 1951/1952 zajęli 4. miejsce. W kolejnym roku toruńscy studenci w finałowym turnieju II ligi zajęli 3., a więc pierwsze nie premiowane awansem miejsce. W sezonie 1953/1954 zwyciężyli w północnej grupie drugiej ligi, uzyskując taką samą liczbę punktów jak koszykarze Kolejarza Toruń. Wynik ten dał graczom dał obu toruńskim drużynom awans do rozgrywanego w Krakowie turnieju finałowego II ligi.